Süzme Yoğurt Neden Daha Yoğun Protein İçerir?
Yazar
Besin Analiz
İçerik bilgilendirme amaçlıdır; kişisel diyet için beslenme uzmanına danışın.

Kısa Yanıt
Süzme yoğurdun standart yoğurda kıyasla neredeyse iki kat protein içermesinin temel nedeni, peynir altı suyunun ayrıştırılmasıyla katı maddelerin yoğunlaşmasıdır.
süzme yoğurt · protein · peynir altı suyu · besin değerleri · yoğurt üretimi
Süzme yoğurdun yüksek protein içeriği, fermantasyon sonrasında yoğurdun tülbent veya mekanik separatörler yardımıyla süzülerek sıvı peynir altı suyunun uzaklaştırılmasından kaynaklanır. Sıvı faz ayrıldığında geriye kalan kazein ağırlıklı proteinler ve süt yağı birim hacimde yoğunlaşır; böylece aynı ağırlıktaki Süzme Yoğurt, klasik yoğurda göre yaklaşık iki kat daha fazla protein barındırır (Chandan et al., 2017).
Süzme İşlemi Besin Yoğunluğunu Nasıl Değiştirir?
Geleneksel fermantasyon sürecinde süt, laktik asit bakterileri (Lactobacillus bulgaricus ve Streptococcus thermophilus) tarafından fermente edilerek pıhtı oluşturur. Standart bir Yoğurt yaklaşık %85 ila %88 oranında su içerir. Süzme aşamasında bu suyun önemli bir kısmı, içinde çözünmüş laktoz ve bazı minerallerle birlikte “asit peynir altı suyu” olarak sistemden ayrılır (Tamime & Robinson, 2007).
Sonuç olarak, 100 gram standart yoğurt elde etmek için yaklaşık 100 gram süt kullanılırken, aynı miktarda süzme yoğurt üretmek için yaklaşık 250 ila 300 gram süt işlenir. Bu durum, süzülmeyen katı bileşenlerin (özellikle kazein proteinlerinin) porsiyon başına düşen miktarını doğrudan katlar (U.S. Department of Agriculture [USDA], 2019a).
- Sade Tam Yağlı Yoğurt: 3,47 g
- Tam Yağlı Süzme Yoğurt: 9,00 g
- Yağsız Süzme Yoğurt: 10,19 g
Ayrışan Sıvı ile Hangi Bileşenler Azalır?
Peynir altı suyunun süzülmesi yalnız proteini yoğunlaştırmaz, aynı zamanda suda çözünen diğer besin ögelerinin profilini de değiştirir. Süzülen sıvıyla birlikte süte kıyasla önemli miktarda laktoz (süt şekeri) dışarı atılır. Bu durum süzme yoğurdun karbonhidrat değerini klasik yoğurda göre belirgin biçimde düşürür (Chandan et al., 2017).
Buna karşılık, asidik peynir altı suyu çözünmüş mineralleri de beraberinde taşır. Kalsiyumun bir kısmı asit ortamda kazein misellerinden ayrılarak sıvı faza geçtiği için, 100 gram süzme yoğurt kalsiyum açısından standart yoğurttan gramaj bazında daha zengin değildir; hatta süzme derecesine bağlı olarak bir miktar daha az kalsiyum içerebilir (Tamime & Robinson, 2007).
- Sütün pastörize edilmesi ve yoğurt kültürleri ile mayalanması.
- İstenen asitlik seviyesine (pH ~4,5) ulaşana kadar inkübasyon ve pıhtı oluşumu.
- Pıhtının tülbent torbalara veya endüstriyel filtreleme santrifüjlerine aktarılması.
- Serbest asit peynir altı suyunun (laktoz ve serum proteinleri içeren sıvı) süzülmesi.
- Koyulaşmış pıhtının karıştırılarak homojen ve yoğun kıvama getirilmesi.
Klasik Yoğurt ile Süzme Yoğurdun Besin Değerleri Karşılaştırması
Karşılaştırmanın doğru yapılabilmesi için ürünlerin aynı yağ oranında ve ilave şeker içermeyen sade halleri dikkate alınmalıdır. Aşağıdaki veriler, 100 gramlık çiğ/tüketime hazır porsiyonlar üzerinden derlenmiştir.
| Besin Bileşeni | Standart Yoğurt (100 g) | Süzme Yoğurt (100 g) | Farkın Temel Sebebi |
|---|---|---|---|
| Enerji (kcal) | 61 | 97 | Katı madde yoğunluğunun artması |
| Protein (g) | 3,47 | 9,00 | Sıvı ayrılınca kazeinin yoğunlaşması |
| Toplam Yağ (g) | 3,25 | 5,00 | Süt yağının süzgecin üzerinde kalması |
| Karbonhidrat (g) | 4,66 | 3,98 | Laktozun peynir altı suyuyla uzaklaşması |
| Kalsiyum (mg) | 121 | 100 | Kalsiyumun asit fazda sıvıya geçmesi |
- Standart Sade Yoğurt: 4,66 g
- Süzme Yoğurt: 3,98 g
- Standart Sade Yoğurt: 121 mg
- Süzme Yoğurt: 100 mg
Endüstriyel Üretimde Kıvam Artırıcı Farkı
Geleneksel üretim yönteminde yoğurdun yoğunluğu fiziksel süzme işlemiyle elde edilir. Ancak marketlerde satılan bazı paketli ürünlerde süzme işlemi yapılmadan, süt tozu, peynir altı suyu konsantresi, jelatin veya modifiye nişasta eklenerek de kıvam yoğunlaştırılabilir (Chandan et al., 2017).
Süt tozu veya izole süt proteini eklenerek koyulaştırılan ürünlerde protein miktarı artış gösterse de, bu yoğurtlar geleneksel süzme yoğurdun düşük laktoz profilini taşımayabilir. Tüketicilerin gerçek süzme yoğurt ile katkılı koyulaştırılmış yoğurt arasındaki farkı anlamak için içindekiler etiketindeki süt ve maya haricindeki ilave bileşenleri kontrol etmesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Süzme yoğurdun proteini sindirim açısından farklı mıdır?
Süzme yoğurtta bulunan proteinin büyük bölümü kazeindir. Kazein, peynir altı suyu proteinlerine göre midede daha yavaş sindirilir ve amino asitlerin kana karışımı daha uzun bir zamana yayılır (Chandan et al., 2017).
Laktoz hassasiyeti olanlar süzme yoğurdu daha rahat tüketebilir mi?
Peynir altı suyunun uzaklaştırılması sırasında sütün doğal şekeri olan laktozun önemli bir bölümü sıvı ile birlikte atılır. Bu nedenle süzme yoğurt, standart yoğurda kıyasla daha düşük laktoz içerir ve hafif laktoz intoleransı olan bireyler tarafından genellikle daha kolay tolere edilir (Tamime & Robinson, 2007).
Evde yoğurt süzerken çıkan sarı su dökülmeli mi?
Süzülen asit peynir altı suyu; B vitaminleri (özellikle riboflavin), kalsiyum ve eser miktarda suda çözünür protein içerir. Besin değerini kaybetmemek adına bu sıvı hamur işlerinde, çorbalarda veya marinasyon soslarında değerlendirilebilir (Tamime & Robinson, 2007).
Kaynakça
- Chandan, R. C., Gandhi, A., & Shah, N. P. (2017). Yogurt: Science and Technology. CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781315151595
- U.S. Department of Agriculture. (2019a). Yogurt, Greek, plain, whole milk (FoodData Central FDC ID: 170903). https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/170903/nutrients
- Tamime, A. Y., & Robinson, R. K. (2007). Tamime and Robinson's Yoghurt: Science and Technology (3rd ed.). Woodhead Publishing. https://doi.org/10.1533/9781845692612
Topluluk Görüşleri & Değerlendirmeler
Deneyimlerinizi paylaşın veya sorularınızı sorun.




