Ton Balığı Süzüldükten Sonra Kaç Gram Kalır?

Konserve ton balığında süzülmüş net ağırlık, kutu boyutu ve dolgu sıvısına göre değişmekle birlikte standart bir 160 gramlık kutudan ortalama 104 ila 112 gram balık eti çıkar. 80 gramlık küçük kutularda ise süzme işlemi sonrasında geriye genellikle 52 ila 56 gram katı ürün kalır. Resmi standartlara göre kutu içindeki balık oranının toplam net ağırlığın en az %65 ila %70'ini oluşturması gerekir (Codex Alimentarius Commission, 1995).

Konserve Türüne Göre Süzülmüş Ağırlık Farkları

Piyasada bulunan konserveler temel olarak zeytinyağlı, ayçiçek yağlı veya su (salamura) bazlı olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Dolgu sıvısının türü, balık etinin sıvıyı tutma oranını doğrudan etkiler. Yağda bekleyen ton balığı lifleri, yağı su bazlı konservelere kıyasla dokusunda daha fazla tutar; bu nedenle yağlı konserveler süzüldüğünde elde edilen gramaj genellikle salamura olanlara kıyasla 2-4 gram daha yüksek çıkabilir (Türk Gıda Kodeksi, 2008). Tükettiğiniz Balık, Ton etiketinde yer alan değerler aksi belirtilmedikçe süzülmüş ağırlığı temsil eder.

Kalori ve Makro Besin Hesaplamasında Yapılan Hatalar

Besin takip uygulamalarında en sık yapılan hata, kutu üzerindeki toplam net ağırlık üzerinden kalori hesaplamaktır. Örneğin 160 gramlık bir kutu zeytinyağlı ton balığının toplam ağırlığı üzerinden kalori hesabı yapılırsa, dökülen yağın enerjisi de hesaba katılmış olur. ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, 100 gram süzülmüş yağlı konserve ton balığı yaklaşık 198 kalori ve 29 gram protein içerirken, salamura konservede bu değer yaklaşık 116 kalori ve 26 gram proteine düşmektedir (U.S. Department of Agriculture, 2019). Çiğ Ton Balığı ile konserve edilmiş ürün arasında da pişirme ve su kaybı nedeniyle besin yoğunluğu farkı bulunur.

Aşağıdaki tablo, süzme işlemi sonrasında kalan net balık miktarını ve yaklaşık besin değerlerini karşılaştırmaktadır:

Doğru Süzme Adımları

Besin değerini doğru hesaplayabilmek için süzme işleminin belirli bir standartta yapılması gerekir. Fazla bastırmak balık etinin suyunu ve suda çözünen bazı mikro besinleri kaybetmesine yol açar.

Sık Sorulan Sorular

Kutudaki yağı tamamen yıkamak gerekir mi?

Balığı suyun altına tutarak yıkamak önerilmez; bu işlem balığın içerdiği doğal mineral ve tuz dengesini bozar, lezzetini ve dokusunu olumsuz etkiler. Sadece süzgeçte bekleterek yağın akmasını sağlamak yeterlidir.

Büyük kutu ile küçük kutunun süzülme oranı aynı mıdır?

Evet, yasal standartlar gereği kutu boyutundan bağımsız olarak katı balık oranının toplam ağırlığa oranı en az %65 seviyesinde korunmalıdır.

Süzülen yağ besin değerine dahil edilmeli mi?

Eğer süzülen yağı salatanıza veya yemeğinize ekliyorsanız, kullanılan bitkisel yağın kalorisi ayrıca eklenmelidir. Kutudaki yağ dökülüyorsa sadece süzülmüş balık ağırlığı üzerinden hesaplama yapılmalıdır.

Kaynakça

Codex Alimentarius Commission. (1995). Standard for canned tuna and bonito (CXS 70-1981, Rev. 1995). Food and Agriculture Organization of the United Nations; World Health Organization. https://www.fao.org/fao-who-codexalimentarius/

Türk Gıda Kodeksi. (2008). Balık konservesi tebliği (Tebliğ No: 2008/42). T.C. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/09/20080903-8.htm

U.S. Department of Agriculture. (2019). Fish, tuna, light, canned in oil, drained solids (FoodData Central FDC ID 171987). Agricultural Research Service. https://fdc.nal.usda.gov/