Kersetin Nedir, Hangi Besinlerde Bulunur ve Ne İşe Yarar?
Yazar
Besin Analiz
İçerik bilgilendirme amaçlıdır; kişisel diyet için beslenme uzmanına danışın.

Kısa Yanıt
Kersetinin temel besin kaynaklarını, biyoyararlanımını etkileyen pişirme koşullarını ve klinik araştırmalardaki güncel sınırlarını inceleyin.
kersetin · flavonoidler · antioksidanlar · polifenoller · soğan · beslenme
Kersetin, bitkilerde sarı veya kırmızımsı pigmentleri oluşturan flavonol alt grubuna ait bir polifenoldür. Soğan, kapari, elma ve koyu yeşil yapraklı sebzelerde doğal olarak bulunur; bitkilerde ultraviyole ışınlarına ve çevresel stres koşullarına karşı koruyucu bir savunma bileşeni olarak görev yapar (Li et al., 2016). İnsan bedeninde antioksidan savunma sistemleriyle etkileşime girer ve hücresel düzeydeki serbest radikal hasarını sınırlamaya yardımcı olur.
Kersetin Açısından Zengin Besinler
Besinlerdeki kersetin derişimi, bitkinin türüne, güneş görme süresine ve kabuk yapısına göre ciddi değişiklik gösterir. Bitkinin dış yüzeyi doğrudan güneş ışığına maruz kaldığından, kabuk ve dış yapraklar iç katmanlara kıyasla belirgin şekilde daha fazla kersetin biriktirir. Örneğin kırmızı soğanın en dıştaki mor-kırmızı katmanları, içteki beyaz etli tabakalara göre daha yoğun bir flavanol profiline sahiptir (Bhagwat et al., 2014).
- Kapari (konserve/süzülmüş): 233.8 mg
- Kırmızı Soğan (çiğ): 32.0 mg
- Sarı Soğan (çiğ): 19.3 mg
- Yaban Mersini (çiğ): 14.6 mg
- Ispanak (çiğ): 4.9 mg
- Elma (kabuklu, çiğ): 4.4 mg
Aşağıdaki tablo, sık tüketilen porsiyon büyüklükleri üzerinden kersetin alımını kıyaslamayı kolaylaştırır. Günlük diyette tek bir kaynağa bağımlı kalmak yerine farklı renk gruplarındaki sebze ve meyveleri bir arada tüketmek çeşitlilik sağlar.
| Besin | Porsiyon Tanımı | Kersetin (mg) | Form / Not |
|---|---|---|---|
| Kapari | 1 yemek kaşığı (~15 g) | 35.1 | Süzülmüş tuzlu salamura |
| Kırmızı Soğan | 1 orta boy (~110 g) | 35.2 | Çiğ, dış kabuğu soyulmuş |
| Sarı Soğan | 1 orta boy (~110 g) | 21.2 | Çiğ, doğranmış |
| Yaban Mersini | 1 kase (~150 g) | 21.9 | Taze, yıkanmış |
| Elma | 1 orta boy (~180 g) | 7.9 | Kabuklu, taze tüketim |
- Elma Kabuğu: 29.7 mg
- Kabuksuz Elma Eti: 0.8 mg
Biyoyararlanım ve Sindirim Süreci
Gıdalarda bulunan kersetin çoğunlukla şeker moleküllerine bağlı halde, yani glikozit formunda bulunur. Doğrudan serbest kersetin (aglikon) alımına kıyasla, soğan gibi besinlerdeki kersetin glikozitleri ince bağırsakta daha verimli emilir (Hollman & Katan, 1997). Ancak kersetin yağda çözünen bir yapıya sahip olduğundan, yağ içermeyen bir öğünle tüketildiğinde bağırsak duvarından kana geçiş oranı oldukça düşüktür.
- Besinle alınan kersetin glikozitleri mide asidinden bozulmadan geçerek ince bağırsağa ulaşır.
- Bağırsak epitel hücrelerindeki enzimler (laktaz florizin hidrolaz) şekeri ayırarak serbest kersetin açığa çıkarır.
- Açığa çıkan kersetin lipit misellerine katılarak bağırsak lümeninden emilir; bu nedenle öğündeki zeytinyağı emilimi artırır.
- Hücre içinde glukuronit ve sülfat türevlerine dönüştürülerek karaciğer yoluyla kan dolaşımına aktarılır.
Pişirme ve Saklama Koşullarının Etkisi
Kersetin, C vitamini gibi bazı vitaminlere kıyasla ısıya daha dayanıklıdır; ancak suda çözünebilir parçaları pişirme suyuna geçer. Soğan veya sebzeleri bol suda haşlayıp suyunu dökmek, toplam kersetin miktarında belirgin kayba yol açar. Buna karşılık buharda pişirme, soteleme veya fırınlama yöntemleri su temasını sınırladığı için polifenol kaybını en aza indirir (Li et al., 2016).
- Kabuk soyma adımında soğanın yalnızca en dıştaki kuru zarını çıkarın, mor veya sarı dış yaprakları atmayın.
- Elma gibi meyveleri kabuğuyla tüketmeyi tercih edin veya kabukları pişmiş tariflere dahil edin.
- Haşlama yerine soteleme, buharda pişirme veya çorba gibi pişirme suyunun korunduğu yöntemleri kullanın.
- Pişirme sırasında az miktarda zeytinyağı ekleyerek lipofilik emilimi destekleyin.
Klinik Bulgular ve Araştırma Sınırları
Kersetinin damar endotel fonksiyonları ve inflamatuar belirteçler üzerindeki etkileri çok sayıda randomize kontrollü çalışmada incelenmiştir. Yapılan meta-analizler, günde 500 mg ve üzeri saflaştırılmış kersetin takviyesi alan bireylerde sistolik ve diyastolik kan basıncında küçük ancak istatistiksel olarak anlamlı azalmalar gözlemlendiğini rapor etmektedir (Serban et al., 2016).
Bununla birlikte, takviye formundaki yüksek doz çalışmalarıyla gıdalardan alınan günlük miktar (ortalama 10–40 mg) doğrudan kıyaslanamaz. Gözlemsel beslenme çalışmaları sağlık çıktılarını desteklese de, kersetin tek başına bir tıbbi tedavi veya ilaç alternatifi değildir. Yüksek doz izole takviye kullanımı özellikle böbrek sorunu olanlarda veya kan sulandırıcı kullanan bireylerde dikkatle değerlendirilmelidir (Serban et al., 2016).
Sık Sorulan Sorular
Kersetin ısıya maruz kaldığında tamamen yok olur mu?
Hayır. Kersetin molekül yapısı itibarıyla kuru ısıya ve hafif sotelemeye karşı dirençlidir. En büyük kayıp ısının kendisinden değil, kersetinin haşlama suyuna geçip o suyun atılmasından kaynaklanır.
Kırmızı soğan ile beyaz soğan arasında kersetin farkı var mıdır?
Evet. Kırmızı ve sarı soğanlar, beyaz soğana göre belirgin şekilde daha yüksek kersetin içerir. Beyaz soğanda kersetin yoğunluğu düşüktür.
Kersetin takviyesi almak besinlerden almaya kıyasla daha mı etkilidir?
Takviyeler yüksek doza tek seferde ulaşmayı sağlasa da, besinler kersetini C vitamini, lif ve diğer flavonoidlerle birlikte sunar. Bu doğal matris, bağırsak emilimini ve genel metabolik dengeyi destekler.
Kersetin içeren besinleri günün hangi saatinde tüketmek gerekir?
Belirli bir saat kısıtlaması yoktur; ancak yağda çözünen bir fitokimyasal olduğu için zeytinyağı veya sağlıklı yağlar içeren ana öğünlerle birlikte tüketilmesi emilim verimini artırır.
Kaynakça
- Bhagwat, S., Haytowitz, D. B., & Holden, J. M. (2014). USDA Database for the Flavonoid Content of Selected Foods, Release 3.1. U.S. Department of Agriculture. https://data.nal.usda.gov/dataset/usda-database-flavonoid-content-selected-foods-release-31
- Li, Y., Yao, J., Han, C., Yang, J., Chaudhry, M. T., Wang, S., Liu, H., & Yin, Y. (2016). Quercetin, Inflammation and Immunity. Nutrients, 8(3), 167. https://doi.org/10.3390/nu8030167
- Serban, M. C., Sahebkar, A., Zanchetti, A., Mikhailidis, D. P., Howard, G., Antal, D., Andrica, F., Ahmed, A., Aronow, W. S., Muntner, P., Lip, G. Y., Graham, I., Wong, N., Rizzo, M., & Banach, M. (2016). Effects of Quercetin on Blood Pressure: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Journal of the American Heart Association, 5(7), e002713. https://doi.org/10.1161/JAHA.115.002713
- Hollman, P. C., & Katan, M. B. (1997). Absorption, metabolism and health effects of dietary flavonoids in man. Biomedicine & Pharmacotherapy, 51(8), 305–310. https://doi.org/10.1016/S0753-3322(97)88045-6
Topluluk Görüşleri & Değerlendirmeler
Deneyimlerinizi paylaşın veya sorularınızı sorun.


