Türlü Kaç Kalori? Gram ve Porsiyon Hesabı
Yazar
Besin Analiz
İçerik bilgilendirme amaçlıdır; kişisel diyet için beslenme uzmanına danışın.
Kısa Yanıt
Geleneksel türlü yemeğinin etli ve zeytinyağlı çeşitlerine göre kalori, gramaj ve porsiyon değerlerini inceleyin.
türlü kaç kalori · etli türlü kalori · zeytinyağlı türlü porsiyon · sebze yemekleri kalori · türlü gramaj hesabı
Geleneksel bir tencere yemeği olan sebzeli türlü, pişirme tekniğine ve içerisindeki yağ miktarına bağlı olarak 100 gramında ortalama 45 ila 65 kalori içerir. Bir standart porsiyon etsiz türlü (yaklaşık 250 gram) tüketildiğinde yaklaşık 115 ila 160 kalori alınırken, yağlı parça et veya kıyma ilave edildiğinde aynı porsiyonun enerji değeri 240 ila 320 kaloriye kadar çıkabilir (TÜİK & Hacettepe Üniversitesi, 2020). Yemeğin toplam kalori dengesini belirleyen temel faktör, sebzelerin kendisinden ziyade tencereye eklenen sıvı yağ ölçüsü ve kullanılan etin yağ oranıdır.
Türlü Çeşitlerinde Porsiyon ve Gramaj Değerleri
Ev mutfağında hazırlanan türlü tariflerinde sebzelerin hacmi pişme sürecinde su kaybederek küçülür. Bu nedenle çiğ sebze ağırlığı ile tabağa konulan pişmiş ağırlık arasında yoğunluk farkı oluşur. Sebze karışımında yer alan patlıcan ve kabak gibi su oranı yüksek ürünler düşük enerji yoğunluğuna sahipken, patates ve havuç karbonhidrat yükünü bir miktar artırır (USDA, 2019).
Aşağıdaki tabloda standart ev yapımı türlü çeşitlerinin 100 gram ve orta boy bir servis porsiyonu (250 gram) üzerinden enerji ve temel makro besin ögeleri karşılaştırılmıştır:
| Türlü Türü | Porsiyon (g) | Kalori (kcal) | Protein (g) | Yağ (g) |
|---|---|---|---|---|
| Zeytinyağlı Sebzeli Türlü | 250 | 135 | 3.5 | 7.0 |
| Kıymalı Türlü (Orta Yağlı) | 250 | 245 | 14.0 | 15.5 |
| Kuşbaşı Etli Türlü (Dana) | 250 | 270 | 18.5 | 16.0 |
| Fırında Susuz / Az Yağlı Türlü | 250 | 105 | 3.0 | 3.5 |
- Fırında Az Yağlı Türlü: 42 kcal
- Zeytinyağlı Tencere Türlüsü: 54 kcal
- Kıymalı Türlü: 98 kcal
- Kuşbaşı Etli Türlü: 108 kcal
Türlü Kalorisini En Çok Etkileyen Faktörler
Türlü yapımında kullanılan sebzeler tencereye girmeden önce kızartılırsa kalori miktarı iki katına çıkabilir. Patlıcan, süngerimsi dokusu nedeniyle pişirme esnasında serbest yağı en hızlı emen sebzedir (Fennema et al., 2017). 1 yemek kaşığı (yaklaşık 10 g) zeytinyağı yemeğe yaklaşık 90 kalori ekler. Dört kişilik bir türlü tenceresine eklenen yağ miktarı 2 yemek kaşığından 5 yemek kaşığına çıkarıldığında porsiyon başına düşen enerji yaklaşık 70 kalori artış gösterir.
Benzer şekilde kırmızı et ilavesinde etin seçimi belirleyicidir. Yağsız dana but eti ile yapılan türlü, orta yağlı kuzu eti veya kıyma ile yapılana kıyasla porsiyon başına belirgin derecede daha az doymuş yağ içerir (USDA, 2019).
- Fırında Az Yağlı: 3.5 g
- Zeytinyağlı: 7.0 g
- Kıymalı: 15.5 g
- Kuşbaşı Etli: 16.0 g
- Klasik Sebzeli Türlü: 5.8 g
- Bakliyat İlaveli Türlü: 7.9 g
- Etli Türlü: 5.2 g
Evde Türlü Hazırlarken Kaloriyi Dengede Tutma Yöntemi
Türlünün besin yoğunluğunu korurken enerjisini kontrol altında tutmak doğrudan hazırlama adımlarına bağlıdır. Sebzelerin ön pişirme işleminden tencereye dizilişine kadar izlenen yöntem kalori yükünü doğrudan etkiler.
- Kızartma yerine sebzeleri çiğden doğrayarak hazırlayın.
- Patlıcanları tuzlu suda bekletip sıkarak hücre içi hava boşluklarını daraltın.
- Yağı tencerenin dibine dökmek yerine pişmeye yakın ölçülü ekleyin.
- Kırmızı et kullanılacaksa yağsız bölümleri tercih edip kendi suyuyla ön haşlama yapın.
- Yemeğin suyunu tüketirken tabağa geçen fazla pişirme yağını süzün.
Sık Sorulan Sorular
1 tabak türlü yemeği kaç kaşık eder?
Standart bir ev yemek kaşığı ortalama 20-25 gram türlü alır. Orta büyüklükte bir çukur tabaktaki 250 gramlık bir porsiyon türlü, yaklaşık 10 ila 12 yemek kaşığına denk gelir.
Diyette türlü yemeğinin suyu içilmeli mi?
Tencere yemeklerinde kullanılan sıvı yağın önemli bir bölümü pişme esnasında yemeğin suyuna geçer. Düşük kalorili beslenmeyi hedefleyenlerin tabağın tabanında biriken yağlı suyu tüketmemesi veya ekmek banmaması kalori alımını sınırlandırmaya yardımcı olur.
Fırında türlü ile tencere türlüsü arasında kalori farkı var mıdır?
Fırında türlü pişirilirken sebzeler yağsız fırın torbasında veya çok az yağ sürülmüş fırın tepsisinde hazırlandığında porsiyon başına 30-40 kalori daha az enerji içerir. Tencerede yapılan sulu yemeklerde dibe yapışmayı önlemek için genelde daha fazla yağ eklenir.
Kaynakça
- TÜİK & Hacettepe Üniversitesi. (2020). Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2020. T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1031. https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenme-ve-hareketli-hayat-yayinlar/tuber-2020.html
- USDA. (2019). FoodData Central: Mixed vegetable stew and cooked vegetable profiles. U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. https://fdc.nal.usda.gov
- Fennema, O. R., Damodaran, S., & Parkin, K. L. (2017). Fennema's Food Chemistry (5th ed.). CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781315372914
Topluluk Görüşleri & Değerlendirmeler
Deneyimlerinizi paylaşın veya sorularınızı sorun.
