Saç Dökülmesine Ne İyi Gelir? Beslenme ve Kanıtlar

Saç dökülmesi genetik yatkınlık, hormonal değişimler, stres veya mikro besin öğesi eksiklikleri gibi çok farklı faktörlerden kaynaklanabilir. Beslenme açısından yaklaşıldığında, vücutta eksikliği klinik testlerle saptanmış demir, çinko, D vitamini ve protein gibi temel bileşenlerin yerine konması saç foliküllerinin normal döngüsünü sürdürmesine yardımcı olur (Almohanna et al., 2019). Kanıtlanmış bir eksiklik bulunmadığı durumlarda ise rastgele takviye almak dökülmeyi durdurmadığı gibi bazen süreci olumsuz etkileyebilir.

Saç Sağlığında Rol Oynayan Temel Besin Öğeleri

Saç teli büyük oranda keratinden, yani proteinden oluşur. Yetersiz protein alımı vücudun proteini hayati organlara yönlendirmesine ve saç foliküllerini dinlenme (telogen) evresine sokmasına yol açabilir (Trüeb, 2021). Bunun yanında ferritin düzeyleriyle ölçülen demir depoları ve hücre bölünmesinde görev alan çinko, saç matris hücrelerinin çoğalması için doğrudan gereklidir (Almohanna et al., 2019).

Aşağıdaki grafik, saç dökülmesi şikâyetiyle ilişkili araştırmalarda sıkça incelenen bazı temel gıdaların 100 gramındaki çinko miktarlarını göstermektedir.

Bilinçsiz Takviye Kullanımının Sınırları

Biotin (B7 vitamini) saç dökülmesi için yaygın biçimde tercih edilse de, klinik çalışmalar biotin eksikliği bulunmayan kişilerde bu takviyenin dökülmeyi önlediğine dair yeterli kanıt sunmamaktadır (Patel et al., 2017). Hatta aşırı A vitamini veya selenyum alımı folikül toksisitesine yol açarak bizzat saç dökülmesini tetikleyebilir (Almohanna et al., 2019). Bu nedenle takviyeler rastgele değil, kan tahlili sonuçlarına göre hekim yönlendirmesiyle planlanmalıdır.

Günlük Beslenmeye Eklenebilecek Gıdalar

Saç yapısının bütünlüğünü korumak için tek bir besine odaklanmak yerine çeşitliliği artırmak gerekir. Yumurta, biyoyararlanımı yüksek protein ve kükürtlü amino asitler sağlar. Yağlı balıklar (somon, uskumru gibi) omega-3 yağ asitleri ve protein sağlarken; koyu yeşil yapraklı sebzeler bitkisel demir ve C vitamini dengesini destekler. C vitamini demir emilimini artırdığı için demir zengini gıdaların taze sebzelerle birlikte tüketilmesi yararlıdır (Trüeb, 2021).

Sık Sorulan Sorular

Biotin saç dökülmesini kesin olarak durdurur mu?

Hayır. Yapılan derlemeler biotinin yalnızca klinik olarak eksikliği kanıtlanmış bireylerde saç kalitesini düzelttiğini göstermektedir; sağlıklı bireylerde dökülmeyi durdurduğuna dair güçlü kanıt yoktur (Patel et al., 2017).

Diyetle dökülme hemen düzelir mi?

Hayır. Saçın büyüme evreleri zaman alır. Beslenme kaynaklı bir eksiklik giderildikten sonra dökülme hızının yavaşlaması ve yeni saçların gözlemlenmesi genellikle 3 ila 6 ay sürer (Trüeb, 2021).

Hangi kan tahlillerine bakılmalıdır?

Öncelikle serum ferritin (demir depoları), serum çinko, 25-hidroksi D vitamini, B12 ve tiroit uyarıcı hormon (TSH) seviyelerinin incelenmesi önerilir (Almohanna et al., 2019).

Kaynakça

• Almohanna, H. M., Ahmed, A. A., Tsatalis, J. P., & Tosti, A. (2019). The role of vitamins and minerals in hair loss: A review. Dermatology and Therapy, 9(1), 51–70. https://doi.org/10.1007/s13555-018-0278-6
• Patel, D. P., Swink, S. M., & Castelo-Soccio, L. (2017). A review of the use of biotin for hair loss. Skin Appendage Disorders, 3(3), 166–169. https://doi.org/10.1159/000462981
• Trüeb, R. M. (2021). Nutrition and hair loss. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 14, 1803–1814. https://doi.org/10.2147/CCID.S286895
• U.S. Department of Agriculture. (2019). FoodData Central. https://fdc.nal.usda.gov/