Laktozsuz Süt ve Normal Süt Kalorisi Farklı mı?

Aynı yağ oranına sahip laktozsuz süt ile normal sütün kalori değeri birebir aynıdır. Üretim sürecinde süte eklenen laktaz enzimi, laktoz şekerini parçalar ancak sütteki toplam karbonhidrat miktarını ve enerji yoğunluğunu değiştirmez (USDA FoodData Central, 2019). Dolayısıyla laktozsuz süt daha düşük kalori içermez veya tek başına kilo alımına farklı bir etki yapmaz; kaloriyi belirleyen temel unsur sütün yağ oranıdır.

Laktoz Parçalanmasının Kaloriye Etkisi

Normal Süt içerisinde doğal olarak bulunan laktoz, bir disakkarittir. Laktozsuz süt üretiminde süte laktaz enzimi eklenerek bu disakkarit, glikoz ve galaktoz adı verilen iki basit şekere ayrıştırılır (Harju et al., 2012). Bir gram laktozun sağladığı enerji yaklaşık 4 kilokaloridir. Laktoz parçalandığında ortaya çıkan 0,5 gram glikoz ile 0,5 gram galaktoz da toplamda yine 4 kilokalori enerji verir. Kimyasal bağların kopması makro besin ögesinin toplam enerji değerini değiştirmez.

Tattaki belirgin tatlılık farkı ise glikoz ve galaktozun dildeki tat alma reseptörlerini laktoza kıyasla daha güçlü uyarmasından kaynaklanır (Jelen & Tossavainen, 2003). İçeriğe dışarıdan sofra şekeri veya ek tatlandırıcı eklenmez. Bu nedenle damağa daha tatlı gelen Laktozsuz Süt, ekstra şeker veya kalori içerdiği anlamına gelmez.

Yağ Oranı ve Besin Değerleri Kaloriyi Nasıl Etkiler?

Sütün kalorisini asıl belirleyen bileşen yağ miktarıdır. Tam yağlı bir su bardağı (200 ml) süt yaklaşık 122 kcal enerji sağlarken, Süt, Laktozsuz, Düşük Yağ (1%) varyantında bu değer yaklaşık 86 kcal düzeyine düşer. Laktozsuz süt tercih ederken kalori takibi yapan kişilerin sütün laktozsuz olup olmadığına değil, etiket üzerindeki yağ oranına dikkat etmesi gerekir.

Sütte bulunan kalsiyum, potasyum, fosfor ve protein miktarları enzimatik işlemden etkilenmez. (Harju et al., 2012) çalışmalarına göre laktaz uygulaması, süt proteinlerinin amino asit profiline veya kalsiyumun emilim oranına zarar vermez.

Doğru Süt Seçimi İçin Pratik Rehber

Kalori kontrolü yapıyorsanız ve laktoz intoleransınız yoksa laktozsuz süt tüketmeniz ekstra bir kalori avantajı sağlamaz. Ancak laktoz sindiriminde gaz, şişkinlik ve kramp gibi sorunlar yaşıyorsanız laktozsuz ürünler konfor sağlar. Seçim yaparken şu kriterlere dikkat edebilirsiniz:

• Kalori kısıtlaması hedefliyorsanız laktozsuz olsun ya da olmasın yağsız veya düşük yağlı ürünlere yönelin.
• Tatlı lezzetin ilave şekerden kaynaklanmadığını bilin; ambalajdaki içindekiler kısmında ilave şeker bulunmadığını doğrulayın.
• Organik veya geleneksel üretim tercih ediyorsanız Laktozsuz Süt (Organik/Köy Usulü) ürünlerinde de yağ oranının kalori üzerindeki belirleyici etkiyi koruduğunu unutmayın.

Sık Sorulan Sorular

Laktozsuz süt kilo aldırır mı?

Laktozsuz süt, eşit yağlı normal sütle aynı kaloriye sahiptir. porsiyon kontrolü sağlandığı sürece tek başına kilo aldırmaz.

Laktozsuz süt neden daha tatlıdır?

Laktaz enzimi laktozu glikoz ve galaktoza ayırır. Bu iki basit şeker, dil üzerindeki tat alma reseptörleri tarafından laktozdan daha tatlı algılanır.

Diyette laktozsuz süt kullanılabilir mi?

Evet, diyet programlarında rahatlıkla tercih edilebilir. Diyetteki kalori hesabını sütün laktoz durumu değil, içerdiği yağ ve protein miktarı belirler.

Kaynakça

1. USDA FoodData Central. (2019). FoodData Central dairy products database. U.S. Department of Agriculture. https://fdc.nal.usda.gov/
2. Harju, M., Kallioinen, H., & Tossavainen, O. (2012). Lactose hydrolysis and other methods for processing lactose-free dairy products. International Dairy Journal, 22(2), 104-109. https://doi.org/10.1016/j.idairyj.2011.09.011
3. Jelen, P., & Tossavainen, O. (2003). Low lactose and lactose-free milk and dairy products - prospects and technologies. Australian Journal of Dairy Technology, 58(2), 161-165.