İnositol Nedir: Myo-İnositol ve D-Kiro-İnositol Farkı

İnositol, hücre zarında fosfolipit yapısına katılan ve insülin başta olmak üzere hormon iletiminde ikincil haberci olarak işlev gören bir poliol bileşiğidir. İnsan vücudunda glukozdan böbrek ve karaciğer aracılığıyla günde yaklaşık birkaç gram sentezlenebilir. Doğada dokuz stereoizomeri bulunmakla birlikte insan fizyolojisinde en yaygın incelenen ve biyolojik aktivite gösteren iki form myo-inositol (MI) ve D-kiro-inositoldür (DCI).

Fizyolojik Görevler ve Dokulardaki Dağılım

Myo-inositol, hücre içi glukoz alımını kolaylaştıran taşıyıcıların uyarılmasında ve yumurtalık dokusunda folikül uyarıcı hormon (FSH) sinyalinin iletilmesinde rol oynar (Bevilacqua & Bizzarri, 2018). D-kiro-inositol ise insülin uyarısı sonrasında glukozun glikojene dönüştürülmesini destekleyen yolları aktive eder. Karaciğer ve kas gibi glikojen depolayan dokularda D-kiro-inositol oranı görece yüksekken, kalp ve beyin gibi sürekli enerji tüketen dokularda myo-inositol oranı belirgindir.

Vücutta myo-inositol, dokuya özgü epimeraz enzimi aracılığıyla gereksinim doğrultusunda D-kiro-inositole dönüştürülür (Bevilacqua & Bizzarri, 2018). Sağlıklı bireylerin kan dolaşımında myo-inositolün D-kiro-inositole oranı yaklaşık 40:1 düzeyindedir (Facchinetti et al., 2015). Bu oranın bozulması, özellikle insülin direncinin eşlik ettiği durumlarda doku düzeyinde farklı biyokimyasal sonuçlar doğurur.

Besinlerdeki İnositol Düzeyleri

Günlük beslenmede inositol serbest formda veya fitik asit (inositol hekzafosfat) bileşeni olarak tüketilir. Taze meyveler, baklagiller ve tahıllar başlıca kaynaklar arasındadır. Fitik asit formu bitkilerde fosfor depolama aracıdır; sindirim kanalında fitaz enzimi olmadan serbest inositol emilimi sınırlı kalabilir (Clements & Darnell, 1980).

İzomerlerin Hücresel Eylemi ve Yumurtalık Paradoksu

Klasik insülin direnci tablosunda kas ve karaciğer gibi periferal dokularda epimeraz aktivitesi baskılanır; bu durum D-kiro-inositol eksikliğine ve glikojen depolanmasında aksamaya yol açar. Buna karşın yumurtalık dokusu insülin direncine karşı periferal dokular gibi duyarsızlaşmaz. Yüksek dolaşım insülini, yumurtalıktaki epimeraz enzimini aşırı çalıştırarak myo-inositolün hızla D-kiro-inositole dönüşmesine sebep olabilir (Facchinetti et al., 2015). Bu biyokimyasal dengesizlik tıp literatüründe yumurtalık paradoksu olarak adlandırılır.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Sınırlar

Yüksek dozda tek başına D-kiro-inositol kullanımı, yumurtalıktaki serbest myo-inositol havuzunu tüketme riski taşıdığı için araştırmacılar dengeli oranların (özellikle plazma fizyolojisini yansıtan 40:1 MI/DCI kombinasyonunun) fizyolojik süreçleri daha iyi desteklediğini bildirmektedir (Facchinetti et al., 2015). İnositol bir ilaç veya mucizevi tedavi edici değil, hücresel sinyal döngüsünde görev alan fizyolojik bir bileşendir. Karbonhidrat ağırlıklı beslenme, bağırsak emilim kapasitesi ve kullanılan formülasyon bileşimi sonuçları etkiler.

Sık Sorulan Sorular

İnositol B vitamini midir?

Tarihsel olarak B8 vitamini olarak sınıflandırılmış olsa da insan vücudu tarafından glukoz kullanılarak sentezlenebildiği için teknik olarak esansiyel bir vitamin değil, vitamin benzeri bir şeker alkolüdür.

Myo-inositol ve D-kiro-inositol aynı anda alınabilir mi?

Klinik çalışmalarda fizyolojik plazma oranına denk gelen 40:1 (myo-inositol:D-kiro-inositol) oranındaki kombinasyonların, tek başına yüksek doz D-kiro-inositol alımına kıyasla hücresel dengeyi daha iyi koruduğu gösterilmiştir (Facchinetti et al., 2015).

Hangi gıdalar en zengin inositol kaynaklarıdır?

Cantaloupe cinsi kavun, turunçgiller, baklagiller ve tam tahıllar en yüksek serbest ve bağlı inositol yoğunluğuna sahip besinlerdir (Clements & Darnell, 1980).

Kaynakça

Bevilacqua, A., & Bizzarri, M. (2018). Inositols in insulin signaling and glucose metabolism. International Journal of Endocrinology, 2018, Makale 1968450. https://doi.org/10.1155/2018/1968450

Clements, R. S., & Darnell, B. (1980). Myo-inositol content of common foods: Development of a high-myo-inositol diet. The American Journal of Clinical Nutrition, 33(9), 1954–1967. https://doi.org/10.1093/ajcn/33.9.1954

Facchinetti, F., Bizzarri, M., Benvenga, S., D'Anna, R., Aragona, C., Chiu, T. T., & Unfer, V. (2015). Results from the International Consensus Conference on Myo-inositol and d-chiro-inositol in obstetrics and gynecology: The link between metabolic impairment and PCOS. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 195, 72–76. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2015.09.024