İki Kişilik Evde Baklagil Hazırlığı: Porsiyonlama, Pişirme ve Saklama
Yazar
Besin Analiz
İçerik bilgilendirme amaçlıdır; kişisel diyet için beslenme uzmanına danışın.

Kısa Yanıt
İki kişilik evlerde kuru baklagilleri israf etmeden, doğru porsiyon ölçüleri, ıslatma ve dondurucu yöntemleriyle pratik biçimde hazırlama rehberi.
baklagil hazırlığı · iki kişilik yemek · porsiyon kontrolü · gıda saklama · baklagil dondurma
İki kişilik bir hanede kuru baklagil pişirirken yaşanan en yaygın sorun, tencere boyutuna ve porsiyona karar veremeyip günlerce aynı yemeği tüketmek zorunda kalmaktır. Kuru baklagiller piştiklerinde su çekerek ağırlıklarını ve hacimlerini yaklaşık 2 ila 2,5 katına çıkarır; bu nedenle iki kişi için tek öğünde 100-120 gram kuru baklagil kullanmak yeterli bir tabak hacmi sağlar. Kalan porsiyonları planlı şekilde yönetmenin en pratik yolu ise tek seferde 400-500 gram haşlayıp öğünlük paylar halinde dondurucuda saklamaktır.
Kuru ve Pişmiş Miktar Dönüşümü: Ne Kadar Islatmalı?
Kuru baklagillerin su tutma kapasitesi tohumun cinsine, hasat yılına ve kabuk kalınlığına göre değişir. Ortalama olarak bir çay bardağı (yaklaşık 80 gram) kuru nohut veya kuru fasulye haşlandığında yaklaşık 180-200 gram ağırlığa ulaşır (USDA, 2019). İki kişilik sulu bir ana yemek için kişi başı 50-60 gram kuru baklagil baz alınmalıdır. Salata, meze ya da garnitür olarak tüketilecekse kişi başı 35-40 gram kuru tohum yeterli doygunluğu verir.
- Kuru Nohut (Haşlanmış): 225 g
- Kuru Fasulye (Haşlanmış): 230 g
- Yeşil Mercimek (Haşlanmış): 215 g
- Kırmızı Mercimek (Haşlanmış/Lapa): 240 g
Ölçüyü baştan doğru kurmak, hem artan yemeğin buzdolabında kurumasını önler hem de enerji tasarrufu sağlar. Eğer yemek iki gün üst üste tüketilecekse kuru ölçü 200 grama çıkarılabilir; fakat üçüncü günden itibaren nişastanın geriye çekilmesi (retrogradasyon) ve doku kaybı lezzeti olumsuz etkiler.
Islatma ve Ön Hazırlık Adımları
Baklagillerin fitik asit ve oligosakkarit içeriği, sindirim sırasında gaz ve şişkinlik gibi rahatsızlıklara yol açabilir. Islatma suyu tanedeki fitik asidin kısmen suya geçmesini sağlar ve pişme süresini belirgin şekilde kısaltır (Margier et al., 2018). İki kişilik pratik mutfak akışında ıslatma işlemi oda sıcaklığında en az 8, en fazla 16 saat sürmelidir. Süre 18 saati aştığında tohumlarda fermantasyon başlayıp ekşime riski doğabilir.
- Kuru tohumları ayıklayın ve soğuk suyla tozundan arındırın.
- 1 ölçü baklagile 3 ölçü su ekleyerek 8-12 saat oda sıcaklığında bekletin.
- Islatma suyunu dökün, taze su ile durulayın ve düdüklü tencerede yumuşayana dek haşlayın.
- Süzdükten sonra oda sıcaklığına gelene kadar tek kat tepside hızla soğutun.
- İkişer kişilik (yaklaşık 200 g) porsiyonlara ayırıp kilitli poşetlerle dondurucuya kaldırın.
Haşlama aşamasında tuz ekleme zamanı önemlidir. Pişmenin başında eklenen tuz, kabuk hücrelerindeki pektin yapısını sertleştirerek tohumun geç yumuşamasına neden olabilir (Singh et al., 2017). Bu yüzden tuzu pişmenin son 10 dakikasında eklemek yumuşak bir doku elde etmeyi kolaylaştırır.
İki Kişilik Porsiyonları Saklama ve Çözdürme Yöntemleri
Küçük hanelerde her yemek için düdüklü tencere çalıştırmak pratik değildir. 500 gramlık standart bir baklagil paketinin tamamını haşlayıp porsiyonlamak zaman kazandırır. Pişen baklagiller süzüldükten sonra 200-250 gramlık porsiyonlar halinde buzdolabı poşetlerine yayvan biçimde doldurulmalıdır. Yassı paketlenen ürünler dondurucuda daha az yer kaplar ve çözünme süresi yarı yarıya iner.
- Haşlanmış Nohut: 6 ay
- Haşlanmış Kuru Fasulye: 6 ay
- Haşlanmış Yeşil Mercimek: 4 ay
- Haşlanmış Börülce: 5 ay
Dondurucudan çıkarılan haşlanmış nohut veya fasulye doğrudan kaynayan salçalı sosa ya da çorbaya atılabilir; önceden mikrodalgada veya tezgâhta çözdürmek tanelerin dağılmasına yol açar. Çözünmüş taneler salatada kullanılacaksa, doğrudan 2 dakika kaynar suya daldırılıp soğuk sudan geçirilmesi diri dokusunu geri kazandırır.
Artan Baklagilleri Farklı Öğünlere Dönüştürme
İki kişilik yemek yaparken bazen tencerede yarım porsiyon yemek kalır. Aynı yemeği tekrar ısıtmak yerine farklı formlara sokmak tüketimi kolaylaştırır. Örneğin arta kalan haşlanmış veya pişmiş nohutlar ezilip zeytinyağı, tahin ve kimyonla karıştırılarak Humus, Evde hazırlanmış formuna dönüştürülebilir. Kuru fasulye fazlası ise zeytinyağı ve domatesle harmanlanarak Fasulye, Fırında, Evde hazırlanmış olarak fırınlanabilir.
- Tane yapısı diri kalmış nohut veya fasulye: Zeytinyağı ve baharatla fırınlayıp çıtır atıştırmalık yapın.
- Fazla yumuşamış taneler: Çatalla ezip soğan ve baharat ekleyerek köfte harcına dönüştürün.
- Az miktarda kalan sulu yemek: Çorba - Suyu, Dana, Evde hazırlanmış ekleyip pürüzsüz kıvama gelene kadar blenderdan geçirerek çorba yapın.
Karşılaştırmalı Hazırlık Ölçüleri
İki kişi için hazırlanabilecek baklagil çeşitlerinin pişme süreleri ve kişi başı porsiyon gramajları tablodaki gibidir:
| Baklagil Türü | 2 Kişilik Kuru Miktar (g) | Islatma Süresi (Saat) | Ortalama Pişme (Düdüklü/Dk) |
|---|---|---|---|
| Kuru Fasulye | 110 | 8 - 12 | 20 - 25 |
| Koçbaşı Nohut | 120 | 10 - 14 | 25 - 30 |
| Yeşil Mercimek | 100 | Gerekmez (veya 1 saat) | 12 - 15 |
| Kırmızı Mercimek | 90 | Islatılmaz | 8 - 10 (Klasik tencere) |
Sık Sorulan Sorular
Baklagilleri dondururken haşlama suyuyla birlikte mi saklamalıyım?
Çorba ve sulu yemeklerde kullanacaksanız suyuyla dondurmak lezzeti korur. Ancak salata veya meze yapacaksanız taneleri iyice süzüp kuruttuktan sonra poşetlemelisiniz; aksi halde buz kristalleri taneleri parçalar.
Düdüklü tencere iki kişilik az porsiyonlar için güvenli midir?
Düdüklü tencerelerin tabanında en az 1-2 su bardağı sıvı bulunması gerekir. Çok az miktarda baklagil pişirirken su seviyesi taban sınırının altına düşerse emniyet ventili zarar görebilir. Bu nedenle iki kişilik az porsiyonları klasik tencerede veya toplu miktarı düdüklüde yapıp porsiyonlamak daha güvenlidir.
Pişmiş baklagil buzdolabında kaç gün bozulmadan dayanır?
Hava almayan cam kaplarda 4°C buzdolabında 3 ila 4 gün saklanabilir. Dördüncü günden sonra koku ve yüzey sıvısında yapışkanlaşma fark edilirse tüketilmemelidir.
Kaynakça
FoodSafety.gov. (2021). Cold food storage chart. U.S. Department of Health & Human Services. https://www.foodsafety.gov/keep-food-safe/cold-food-storage-chart
Margier, M., Georgé, S., Hafnaoui, N., Remond, D., Nowicki, M., Du Chaffaut, L., Amiot, M. J., & Reboul, E. (2018). Nutritional composition and bioactive content of legumes: Characterization of pulses frequently consumed in France and effect of the cooking method. Nutrients, 10(11), 1668. https://doi.org/10.3390/nu10111668
Singh, A. K., Rehal, J., Kaur, A., & Jyoti, G. (2017). Enhancement of attributes of pulses by soaking, germination, and cooking: A review. Journal of Food Processing and Preservation, 41(5), e13159. https://doi.org/10.1111/jfpp.13159
U.S. Department of Agriculture. (2019). FoodData Central: Legumes and legume products. Agricultural Research Service. https://fdc.nal.usda.gov/
Topluluk Görüşleri & Değerlendirmeler
Deneyimlerinizi paylaşın veya sorularınızı sorun.


