Bebeklere Bitkisel İçecek Süt Yerine Verilir mi?

Bebeklere ilk 12 ayda badem, pirinç, yulaf veya soya gibi bitkisel içecekler anne sütü ya da bebek formülü yerine kesinlikle verilemez. Bu içecekler, sütün yerini tutacak düzeyde dengeli protein, yağ, vitamin ve mineral profiline sahip değildir. Yaşamın ilk yılında temel sıvı olarak kullanılmaları protein-enerji yetersizliğine, elektrolit dengesizliklerine ve ciddi gelişim geriliklerine yol açabilir (Lott et al., 2019).

İlk Yaşta Bitkisel İçecek Neden Tehlikelidir?

Bebeklerin büyüme hızı çok yüksektir ve enerji gereksinimlerinin önemli bir kısmı yağlardan sağlanır. Bitkisel süt olarak adlandırılan ticari içeceklerin çoğu su oranı yüksek, kalori ve temel yağ asitleri bakımından yetersiz ürünlerdir. Örneğin badem veya yulaf içecekleri, bebeğin beyin ve sinir sistemi gelişimi için şart olan protein ve yağ kompozisyonunu karşılayamaz (Schwarzenberg et al., 2018).

Özellikle pirinç bazlı içecekler, içerdikleri inorganik arsenik riski nedeniyle küçük çocuklarda ve bebeklerde önerilmemektedir (Fewtrell et al., 2017). Bebek formülleri, anne sütü referans alınarak mikrobesin ve makrobesin dengesi sıkı yasal standartlarla düzenlenen özel ürünlerdir; market raflarındaki bitkisel içecekler ise bu standartların tamamen dışındadır.

1 Yaşından Sonra Bitkisel İçecek Tüketimi

12 ayı dolduran çocuklarda temel besin kaynağı aile sofrasındaki katı gıdalardır. Tam yağlı süt tüketmeyen ya da inek sütü proteini alerjisi bulunan çocuklarda, hekim gözetiminde kalsiyum ve D vitamini ile zenginleştirilmiş soya içecekleri alternatif olarak değerlendirilebilir (Lott et al., 2019). Ancak diğer tahıl ve kuruyemiş içeceklerinin protein kalitesi ve kalsiyum biyoyararlanımı düşüktür.

Sık Yapılan Yanılgılar

Doğal veya katkısız algısı nedeniyle evde hazırlanan badem, ceviz ya da pirinç suları bebekler için güvenli kabul edilmektedir. Bu sıvılar yalnızca su ve az miktarda posadan ibaret olup bebeğin mineral dengesini bozarak hiponatremi (kandaki sodyum düşüklüğü) riskini artırır (Fewtrell et al., 2017). İnek sütü alerjisi şüphesinde bitkisel içeceklere yönelmek yerine hekim tarafından reçete edilen özel tıbbi hidrolize veya amino asit bazlı mamalar kullanılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Bebek ek gıdasına tat vermek için bitkisel içecek katılabilir mi?

6 aydan sonra püre veya yulaf lapası gibi tariflerin içine az miktarda pişirme amacıyla eklenmesi temel içecek olarak verilmediği sürece genellikle sakıncalı değildir; ancak şeker ilavesiz ürünler seçilmelidir.

Ev yapımı yulaf sütü bebek için uygun mudur?

Hayır. Ev yapımı tahıl suları bebeğin büyümesi için gereken kalsiyum, demir, çinko ve esansiyel yağ asitlerini sağlamaz; ana sıvı olarak verildiğinde yetersiz beslenmeye yol açar.

Soya bazlı formül mama ile marketteki soya sütü aynı mıdır?

Aynı değildir. Soya formülleri bebek metabolizmasına uygun şekilde saflaştırılmış protein, yağ, vitamin ve minerallerle üretilmiş tıbbi gıdalardır; market tipi soya içecekleri bebeklerin fizyolojisine uygun değildir.

Kaynakça

• Fewtrell, M., Bronsky, J., Campoy, C., Domellöf, M., Embleton, N., Fidler Mis, N., Hojsak, I., Hulst, J. M., Indrio, F., Lapillonne, A., & Molgaard, C. (2017). Complementary Feeding: A Position Paper by the European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition (ESPGHAN) Committee on Nutrition. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition, 64(1), 119–132. https://doi.org/10.1097/MPG.0000000000001454
• Lott, M., Callahan, E., Welker Duffy, E., Story, M., & Daniels, S. (2019). Healthy Beverage Consumption in Early Childhood: Recommendations from Key National Health Organizations. Healthy Eating Research. https://healthyeatingresearch.org/research/healthy-beverage-consumption-in-early-childhood-recommendations-from-key-national-health-organizations/
• Schwarzenberg, S. J., Georgieff, M. K., & Committee on Nutrition. (2018). Advocacy for Improving Nutrition in the First 1000 Days to Support Childhood Development and Adult Health. Pediatrics, 141(2), e20173716. https://doi.org/10.1542/peds.2017-3716
• U.S. Department of Agriculture. (2019). FoodData Central. https://fdc.nal.usda.gov/