A2 Süt Nedir? Normal Sütten Farkı ve Sindirim Etkileri

A2 süt, beta-kazein proteini olarak yalnızca A2 genetik varyantını içeren ineklerden sağılan süttür. Geleneksel inek sütü çoğunlukla A1 ve A2 beta-kazein proteinlerini bir arada barındırırken, A2 sütte A1 formu bulunmaz. İki süt türü arasındaki fark yağ, kalsiyum veya laktoz oranından değil; beta-kazein zincirindeki 67. amino asidin histidin yerine prolin olmasından kaynaklanır (Brooke-Taylor et al., 2017).

A1 ve A2 Beta-Kazein Arasındaki Moleküler Ayrım

İnek sütündeki proteinlerin yaklaşık yüzde 80'ini kazeinler oluşturur. Bu kazeinlerin önemli bir bölümü ise beta-kazeindir. A1 ve A2 süt arasındaki biyokimyasal ayrım, protein zincirinin 67. pozisyonundaki tek bir amino asit mutasyonuna dayanır. A1 varyantında bu pozisyonda histidin bulunurken, A2 varyantında prolin yer alır (Kamiński et al., 2007).

Sindirim enzimleri, A1 varyantındaki histidin bağını kolayca parçalayarak yedi amino asitten oluşan beta-kazomorfin-7 (BCM-7) adlı peptidin açığa çıkmasına yol açar. A2 varyantındaki prolin bağı ise bu enzimatik parçalanmaya direnç gösterir ve BCM-7 salınımını belirgin şekilde sınırlar (EFSA, 2009).

Sindirim Rahatsızlığı ve Laktoz Yanılgısı

Süt tüketimi sonrası şişkinlik, gaz ve karın ağrısı yaşayan birçok kişi bu durumu doğrudan laktoz intoleransına bağlar. Ancak A2 süt de geleneksel Süt, Tam kadar laktoz içerir. Dolayısıyla laktozu sindiren laktaz enzimi eksik olan bireylerde A2 süt bu intoleransı ortadan kaldırmaz (Brooke-Taylor et al., 2017).

Klinik olarak laktoz intoleransı veya süt alerjisi saptanmamış olmasına rağmen geleneksel sütten rahatsız olan kişilerde, şikayetlerin kaynağı A1 sindirimiyle açığa çıkan BCM-7 peptidi olabilir. BCM-7 bağırsak hareketliliğini yavaşlatabilir ve mukozal geçirgenliği artırabilir; bu durum gaz ve kramp benzeri semptomları tetikleyebilir (Brooke-Taylor et al., 2017). Benzer şekilde, sığır dışı türlerden elde edilen Keçi Süt de doğal olarak ağırlıklı biçimde A2 benzeri beta-kazein taşır.

Besin Değerleri Karşılaştırması

A2 süt ile geleneksel süt arasında makro ve mikro besin ögeleri açısından kayda değer bir fark bulunmaz. Fark tamamen proteinin türüyle ilgilidir.

Kimler İçin Bir Seçenektir?

A2 süt, süt tükettiğinde sindirim güçlüğü çeken ancak tıbbi testlerde laktoz malabsorbsiyonu veya inek sütü proteini alerjisi (IgE aracılı) bulunmayan bireyler için değerlendirilebilir bir alternatiftir. İnek sütü proteini alerjisi olan bireylerde alerjik tepki genellikle alfa-kazeinler, beta-laktoglobulin veya genel kazein yapısına karşı gelişir; bu nedenle A2 süt alerjisi olanlar için güvenli değildir (EFSA, 2009).

Sık Sorulan Sorular

A2 süt laktozsuz mudur?

Hayır. A2 süt doğal süt şekeri olan laktozu geleneksel sütle tamamen aynı oranda barındırır.

İnek sütü alerjisi olanlar A2 süt tüketebilir mi?

Hayır. İnek sütü alerjisi bağışıklık sisteminin süt proteinlerine verdiği yanıttır ve A2 süt de süt kazeinlerini tam olarak içerdiği için alerjik reaksiyonu tetikler.

Hangi hayvanların sütü doğal olarak A2 tipindedir?

Koyun, keçi, manda ve deve sütleri doğal olarak neredeyse tamamen A2 tipi beta-kazein içerir. A1 mutasyonu tarihsel olarak Avrupa kökenli bazı sığır ırklarında ortaya çıkmıştır.

Kaynakça

Brooke-Taylor, S., Dwyer, K., Woodford, K., & Kost, N. (2017). Systematic review of the gastrointestinal effects of A1 compared with A2 β-casein. Advances in Nutrition, 8(5), 739–748. https://doi.org/10.3945/an.116.013953

EFSA (European Food Safety Authority). (2009). Review of the potential health effects of β-casomorphins and related peptides. EFSA Journal, 7(2), 231r. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2009.231r

Kamiński, S., Cieslińska, A., & Kostyra, E. (2007). Polymorphism of bovine beta-casein and its potential effect on human health. Journal of Applied Genetics, 48(3), 189–198. https://doi.org/10.1007/BF03195213